Chơi chữ

Nghĩ mình học kém tài sơ
Dăm câu lõm bõm chơi thơ thế nào
Khá khen các bậc anh hào
Điếc không sợ súng ào ào chơi thơ
Thuận nghịch độc chữ nằm trơ
Ghép đầu các chữ ngẩn ngơ cái đầu!
Múa rìu mắt thợ được đâu
Ông cha chơi chữ từ lâu lắm rồi
Thơ rằng: ừ cũng thử chơi
Chữ đi đằng chữ hồn rơi chỗ nào?
LÃNG TỬ GIỚI THIỆU MỘT CÁCH CHƠI THƠ CỦA TIỀN BỐI CHO CÁC VỊ MUỐN CHƠI!

贈 民 利 藥 房

(每句均有藥味)

煮 煉 丹 砂 學 已 精

籠 中 參 朮 費 經 營

民 醫 調 劑 資 姜 活

利 路 亨 通 重 寄 生

客 地 蓮 心 饒 厚 朴

新 州 商 陸 著 聲 名

紅 花 紫 苑 增 春 色

蘆 會 金 銀 福 履 成

 

Phiên âm :

            Tặng Dân Lợi dược phòng

                        (Mỗi cú quân hữu dược vị)

Chử luyện đơn-sa học dĩ tinh

Lung trung sâm-truật phí kinh dinh

Dân y điều tễ tư khương-hoạt

Lợi lộ hanh thông trọng ký-sinh

Khách địa liên-tâm nhiêu hậu-phác

Tân châu thương-lục trứ thanh danh

Hồng-hoa tử uyển tăng xuân sắc

Lô-hội kim-ngân phúc lý thành.

 

Dịch nghĩa :

                        Tặng tiệm thuốc Dân Lợi

                        (Mỗi câu đều có tên mỗi vị thuốc)*


Học đã rành cách thăng chế đơn sa thành tiên đơn

Bỏ ra nhiều tiền của để mua sâm và truật chứa sẵn trong rương mà dùng

Bốc thuốc cho dân uống lành bệnh nhờ đó mà dân sống an vui

Con đường mang lại lợi 1 lộc được thông suốt nhờ biết coi trọng hoài bão gởi vào cuộc đời.

Ở đất khách mà giữ được lòng bao dung đôn hậu chất phác thì tấm lòng ấy đẹp tợ hoa sen

Nên tên tuổi nổi bật trong số những người buôn bán trên đất Tân châu 2

Hoa hồng vườn tía làm tăng thêm vẻ xuân

Truyền cho tiền bạc tụ vào phúc lộc thành tựu.

 

Chú thích : * Những từ kép có gạch nối ở phần phiên âm đều là tên những vị thuốc Bắc. Tác giả dùng đơn thuần tên thuốc như đơn sa sâm truật thì những từ đó là tên thuốc; dùng lấy nghĩa đen như ký sinh liên tâm hậu phác thương lục hồng hoa kim ngân; dùng gợi âm của chữ cùng âm nhưng khác nghĩa như khương hoạt lô hội. Cho nên khi dịch nghĩa xuôi và dịch thơ ngoài ba tên đơn sa sâm truật giữ y các vị thuốc kia đều dịch lấy nghĩa chứ không giữ y tên thuốc như nguyên tác. Đây cũng là một hạn chế nữa mà người dịch không thể khắc phục để phản ánh đúng cách chơi chữ của tác giả thật đáng tiếc !

1. Hai chữ Dân Lợi đứng đầu hai câu 3 4 ghép lại thành tên tiệm thuốc. Tiệm này ở tại Qui Nhơn chủ nhân họ Hàn từ Trung Quốc sang buôn bán tại Qui Nhơn đã lâu đời.

2. Thi Nại gọi đủ là Thi Lị Bì Nại tên phiên âm chữ Cri-Banoi là tên hải cảng của Vương quốc Champa ta thường đọc lầm là Thị Nại sau là Qui Nhơn (năm 1602). Tàu cũng gọi cảng này là Tân Châu.

 

Dịch thơ :

    Tặng tiệm thuốc Dân Lợi

Nấu luyện đơn sa học đã tinh

Truật sâm mua sẵn để kinh dinh

Dân y phục vụ cho dân sống

Lợi lộ duy trì đặng lợi hanh

Chợ giã lòng sen thơm thảo nức

Châu Tân khách trú tiếng tăm rền

Hoa hồng vườn tía xuân thêm vẻ

Tiền bạc sinh sôi phúc lộc thành !

 

Ông Lê Bính cũng có dịch thành thơ :

Chế luyện cao hoàn học đã tinh

Tủ đầy sâm truật nhọc kinh doanh

Bệnh dân qua khỏi nhờ khương hoạt

Mối lợi mau giàu bởi ký sanh

Khách địa dạo chơi lòng chất phát

Nại thành buôn bán nổi thinh danh

Hoa hồng vườn tía xuân thêm sắc

Vàng bạc thêm nhiều phúc lộc vinh.
(Hà Trì thi tập - Lộc Xuyên Đặng Quí Địch phiên dịch chú giải)

Nguồn:
http://hotrancanhvan.googlepages.com

 

vuthanhhoa

Kính anh Lãng Tử!

Lâu chẳng thấy bóng anh
Rồi đột nhiên xuất hiện
Dạo này anh có khoẻ?
Thơ phú có triền miên?

vuthanhhoa

Kính anh Lãng Tử!

Lâu chẳng thấy bóng anh
Rồi đột nhiên xuất hiện
Dạo này anh có khoẻ?
Thơ phú có triền miên?